U toku Pirosova izložba „Binarni etar“ u Muzeja grada Beograda

Pre dve sedmice u izložbenom prostoru Muzeja grada Beograda na adresi Vuka Karadžića 2, otvara je izložba „Binarni etar“ Kruševljanina Petra Popovića Pirosa

Vizuelni umetnik Piros autor je „Ćirifita“, ćiriličnih grafita koji spajaju naše pismo, street art i kaligrafiju. Njegovo stvaralaštvo, razvijeno između ulice i studija, između grafita i kaligrafije, gradi most između spontanosti i discipline, pokreta i kontemplacije. Ciklus „Ćirifiti“, otvorio je pitanje pisma kao slike – gde se ćirilica oslobađa čitljivosti i postaje znak, ritam i energija. Iz te tačke nastaje serija Binarni etar (u B-molu), u kojoj se pismo pretvara u ton, a boja u vibraciju.

„Binarni etar“ je prostor prevođenja — između jezika i zvuka, materijalnog i nematerijalnog. Kao improvizovana partitura, ovi radovi funkcionišu poput džez kompozicija: slobodni, ali vođeni unutrašnjim ritmom. Praznina postaje jednako važna kao i potez, tišina kao i nota. Specifična zelena boja – Phthalocyanine Green – koju koristi nosi simboliku trajnosti, obnove i digitalne energije, povezujući neolit i savremenost, materijal i etar.

„U ovom ciklusu ćirilica prolazi poslednju transformaciju. Ona postaje pismo dekonstruisano na energetski znak – univerzalni kod koji pulsira između kosmičkog i lokalnog. Kao što je Bogdan Bogdanović u arhitekturi povezivao kamen i zvezdano nebo, Piros u slici povezuje kosmički dah i znak. Njegov „binarni“ princip – 0 i 1, svetlo i senka, ton i tišina – pretvara vizuelno u ritmičko, a sliku u stanje. Izložba Binarni etar potvrđuje da umetnost može prevoditi lokalno u univerzalno bez gubitka identiteta. Piros ćirilični znak uzdiže do arhetipa, pokazujući da pismo nije samo sredstvo komunikacije, već živa struktura, ritam i molitveni zapis savremenog čoveka. U toj tački zid ponovo postaje etar, a znak – jezik kosmosa“ – objašnjava kustoskinja izložbe Jana Milosavljević.

Petar je deo radova nastalih iz serije „Ćirifiti“, predstavio već ovog proleća kroz samostalnu izložbu u okviru EXPO-a u Osaki, u zemlji koja ima duboko ukorenjene kaligrafske tradicije, te dobio ogromno priznanje publike na čiji je zahtev izložba produžena do samog kraja EXPO-a, narednih pet meseci.

„Ova serija se u velikoj meri oslanja na prethodnu — „Ćirifiti“ — ono što je novo jeste uvođenje zvuka, koji pokušavam da prevedem u vizuelni jezik, i mirisa, koji pokušavam da prizovem kroz pažljiv odabir boja. „Binarni etar“ je svedenija serija — i u paleti boja, i u tretmanu pokreta, i u samom formatu. Nastala je kao rezultat višegodišnjeg truda da spojim svoje veštine — kaligrafiju, airbrush tehniku, ljubav prema bojama i energiju ulice — i pretočim ih u nešto što mogu da nosim sa sobom, što je kompozit ličnog i univerzalnog. Moja ideja je bila da ove elemente povežem sa kulturom prostora iz kog dolazim. Ćirilica mi se prirodno nametnula kao najlogičniji kanal — ona nas povezuje, ima duboku istorijsku i simboličku osnovu, i ogroman vizuelni potencijal. U radove integrišem oblike, svedene (mirnije, sa dubljim zvukom) boje, poteze, tehnike i simbole ne samo našeg pisma, već i drugih znakova i pisama, stvarajući hibridnu, univerzalnu strukturu u kojoj svako može prepoznati deo sopstvenog vizuelnog pamćenja”- izjavio je Piros.

Pored slika i crteža na izložbi će biti i skulptura da upotpuni likovni jezik.

Izložbu „Binarni etar” realizuje CEBEF kao deo programskog ciklusa “ART SESSIONS”, u saradnji sa Muzejom grada Beograda, a za posetioce će biti otvorena do 12. decembra tekuće godine.

Kustoskinja izložbe je Jana Milosavljević.

Biografija umetnika

Petar Popović Piros (Kruševac, 1989) je vizuelni umetnik koji u svom radu spaja kaligrafiju, grafit i savremeni dizajn u jedinstven likovni jezik znaka. Od najranijih radova na zidovima rodnog grada do velikih platana i murala, Piros razvija umetnički izraz utemeljen u ritmu poteza, strukturi pisma i energiji linije.

Srednju umetničku školu završio je 2008. godine u Nišu, gde 2007. osvaja prvu nagradu iz kaligrafije, što postaje temelj njegovog daljeg stvaralaštva. Studije grafičkog dizajna završava 2011. u Beogradu, a paralelno sa akademskim radom razvija sopstvenu vizuelnu poetiku između ulice i studija. U ciklusu „Ćirifiti“, (ćirilični grafiti) ujedinjuje disciplinu kaligrafije i slobodu spreja, dok u seriji „Binarni etar (u B-molu)” prelazi iz znaka u ton, iz pisma u univerzalni kod slike. Pored umetničkog rada, ostvario je zapažene saradnje sa domaćim i međunarodnim brendovima i institucijama – od Coca-Cole, Soko štark i Exit festivala, do Foot Lockera i Legendary Films u u SAD-u. Njegov dizajnerski opus obuhvata više od pedeset digitalnih projekata, među kojima je i popularna aplikacija „Slagalica”. Kao umetnik koji istovremeno pripada i ulici i galeriji, Piros stvara dela koja spajaju gest, duh i tehnologiju. Srbiju je predstavljao na svetskoj izložbi EXPO Osaka 2025 u Japanu, gde je serijom „Binarni etar” ostvario zapažen međunarodni uspeh.

Na današnji dan: Pre 47 godina preminula slavna Boba