+381 64 812 51 81
Ne propustite >>
Naslovna » Kultura » Sudbina kraljevog ađutanta Dušana D. Krstića prvi put na izložbi: Narodni muzej spasio generala od zaborava

Sudbina kraljevog ađutanta Dušana D. Krstića prvi put na izložbi: Narodni muzej spasio generala od zaborava

Zvao se Dušan D. Krstić. Bio je lični ađutant kralja Aleksandra Karađorđevića, nosilac najviših državnih i vojnih odlikovanja Kraljevine Srbije, SHS, Jugoslavije i Francuske. Predavač na Sorboni, odličan prijatelj Šarla De Gola. Sve do večeras, gotovo nepoznat javnosti, čak i u Kruševcu, gde je rođen 1889. godine. A rođen je u kući koja se nalazi samo 200 metara od Narodnog muzeja, gde je upravo otvorena izložba posvećena njegovom životu, izuzetnoj vojničkoj karijeri i časti

– Naš deda je konačno iz anonimnosti vraćen u istoriju, gde mu je i mesto – kaže nam Dušan Krstić iz Niša, unuk slavnog generala. – Veoma smo ganuti zbog ideje da se o njemu govori, da se njegovo ime sačuva, kao što smo mi sve ove godine čuvali njegov legat i sada ga dali muzeju kako bi se izložio.

Unuka Jelena Petković nam otkriva kako je njen deda odbio da položi zakletvu komunistima i uprkos činjenici da mu je bila konfiskovana imovina, a stan delio sa podstanarima, nije nikada bio ogorčen. Uvek je govorio da će biti bolje, da ja važno samo ono što se ima u glavi, u srcu.

– Kada se baka porađala na dvoru i kada je na svet donela moju mamu Oliveru, došao je kralj Aleksandar i poklonio joj zlatnik, danas taj zlatnik čuva moja ćerka – govori nam ponosno Zorica Lukić, unuka kraljevog ađutanta.

Priču o generalu Dušanu D. Krstiću rešili su da trajno kroz publikaciju o njegovom životu sačuvaju stručnjaci kruševačkog muzeja, istoričari Goran Vasić i Sanja Rutić-Vorotović. Izložba je nastala zahvaljujući dragocenostima iz porodične arhive koje su sačuvali generalovi potomci.

Pre nego da mu oduzmu imovinu, porodica je uspela da sačuva vredne stvari, mačeve, jatagane, ordenje, lične predmete, tako što ih je zakopala pored pruge – otkriva nam Sanja Rutević-Vorotović. – Zahvaljujući tom trudu, danas imamo izložbu sa 58 fotografija i 57 arhivalija. Sudbina generala je s druge strane bila takva da je 1945. godine nakon što je odbio da se prikloni komunističkoj vlasti, pomoć potražio od prijatelja sa klase De Gola. Tako je radio i živeo jedno vreme u Parizu, predavao je na Sorboni.

Vojnička karijera koja je prethodila pedagoškoj, bila je obeležena požrtvovanim učešćem u Balkanskim ratovima i Prvom svetskom ratu. Direktor muzeja i koautor izložbe Goran Vasić napominje da je general Krstić kao pitomac Vojne akademije završio na frontu, tako da je vrlo mlad morao da u ratnoj praksi proveri teoriju tek pročitanu iz školskih knjiga.

– Napredovao je sigurno, od čina narednika, preko čina poručnika došao do najvišeg čina generala, a bio je toliko od poverenja kralju, da je od 1929. godine bio ađutant – ističe Goran Vasić, dodajući da je general ostavio vredne memoare o svom životu, koji istoričarima pružaju i jedinstven uvid u prošlost i ključne događaje na svetskoj sceni. – I baš je u trenutku kada je izvršen atentant na Aleksandra u Marseju 1934. godine, čuvao njegove sinove Petra, Andreja i Tomislava.

Kako su nam otkrili unuci generala, pre više od 30 godina potomci su boravili u Francuskoj, gde su tamošnji generali sa žaljenjem prihvatili vest o smrt uvaženog vojnika, saborca i profesora Sorbone. Sve do 10. novembra, do kada traje izložba možete se uveriti zašto su Francuzi toliko žalili za njim.A do muzejske zgrade, zastanite prvo kod Trga Despota Stefana, a i malo dalje kod porte Crkve Lazarice. Ovaj veliki čovek, slavljen u Francuskoj, a u Srbiji samo u prvoj polovini 20. veka, tu je učio da hoda. Da se ne zaboravi.

I.R.

Od Kruševca do Niša, preko frontova i Sorbone

Dušan D. Krsić je bio vodnik Prve čete 2. bataljona 12. pešadijskog puka “Car Lazar” do 1912. godine, a Prvi balkanski rat (1912-1913) zatiče ga kao vodnika Druge čete Trećeg bataljona. U Kruševcu je bio rukovodilac sokolskog društva. U Prvom svetskom ratu ranjen je kod Mojkovića groblja u Valjevu 1914. godine. Vraćen je na front maja 1915. sa nezaraslom ranom. Tokom povlačenja preko Albanije oboljeva od tifusa i leči se u Draču. Iz luke San Đovani je “lađom francuskom” otišao u Bizertu, a nakon oporavka raspoređen u Mikri pored Soluna 1916. godine. Tu oboljeva od malarije, kraj rata dočekuje u Grenoblu. Pre nego da postane kraljev ađutant službovao je kao major u Bjelovaru, Parizu, Dubrovniku, gde upoznaju svoju suprugu Jelku, koja zbog njega menja veru. Dve godine nakon atentata kao general službuje u Nišu i Bitolju. Po završetku Aprilskog rata interniran je u logor Mauthauzen. Drugu polovinu života proveo je u borbi bez oružja, prvo uz francusku pomoć, da bi zatim uz intervenciju velikog prijatelja uspeo da ostvari penziju. Samo par meseci pred smrt 1981. godine, vraćena mu je imovina. Sahranjen je na Novom groblju u Nišu.

 

Zvao se Dušan D. Krstić. Bio je lični ađutant kralja Aleksandra Karađorđevića, nosilac najviših državnih i vojnih odlikovanja Kraljevine Srbije, SHS, Jugoslavije i Francuske. Predavač na Sorboni, odličan prijatelj Šarla De Gola. Sve do večeras, gotovo nepoznat javnosti, čak i u Kruševcu, gde je rođen 1889. godine. A rođen je u kući koja se nalazi samo 200 metara od Narodnog muzeja, gde je upravo otvorena izložba posvećena njegovom životu, izuzetnoj vojničkoj karijeri i časti - Naš deda je konačno iz anonimnosti vraćen u istoriju, gde mu je i mesto - kaže nam Dušan Krstić iz Niša, unuk slavnog generala. -…

Review Overview

Rejting korisnika 4.58 ( 3 glasova)

Komentari

Vaš email neće biti vidljiv javno.

x

Proveri i

21. oktobar – dogodilo se na današnji dan

Na današnji dan 1941. godine Nemci su u Kragujevcu streljali više od 7.000 civila, među kojima i učenike kragujevačke gimnazije. ...

Deo Topličine bez grejanja

Zbog pucanja cevi na delu glavnog magistralnog toplovoda u Topličinoj ulici, bez grejanja su sugrađani koji žive u delu te ...

Preventivom do bezbednijeg učešća u saobraćaju

O tome koliko je važno povećavati nivo bezbednosti i sigurnosti u saobraćaju, šta nadležne institucije u Kruševcu čine kako bi ...

Napredak ide dalje u Kupu, gol odluke u završnici meča

Napredak pobedio prvi put pod vođstvom Gorana Stevanovića i plasirao se u osminu finala Kupa Srbije, Trajal protiv TSC-a sutra ...

Mala škola lekovitog bilja

Serija radionica o lekovitom bilju i izradi prirodne kozmetike otpočela je danas u prostorijama Regionalne privredne komore u Kruševcu. Radionice ...