150 godina Crvenog krsta Kruševac u znaku humanosti i solidarnosti

Crveni krst Kruševac obeležio je danas veliki jubilej – 150 godina postojanja i rada, tokom kojih su humanost, solidarnost i pomoć čoveku bili u središtu njegovog delovanja. Jubilej je obeležen svečanom akademijom u Kruševačkom pozorištu, kojoj su prisustvovali predstavnici lokalne samouprave, institucija, organizacija, saradnici, volonteri i prijatelji Crvenog krsta

Predsednica Crvenog krsta Kruševca Radmila Damjanović podsetila je da se pre tačno vek i po, u drugačijem Kruševcu i drugačijem vremenu, okupila grupa ljudi oko ideje koja je nadživela i svoje osnivače i okolnosti u kojima je nastala – da čovek ne sme ostati sam onda kada mu je pomoć najpotrebnija.

Tokom 150 godina menjale su se države, generacije, izazovi i načini na koje je pomoć pružana, ali je, kako je istakla, čovek ostao u središtu delovanja Crvenog krsta. Kroz istoriju su ovu ideju nosile brojne generacije, a iza njih su ostala dela – briga o ranjenima i bolesnima, pomoć tokom ratova i nesreća, prikupljanje i pružanje pomoći, dobrovoljno davalaštvo krvi, obuke za spasavanje života, briga o starijima i podrška sugrađanima u najtežim trenucima.

– Neki su ostavili imena u istoriji, imena drugih možda nikada nećemo saznati, ali iza svake generacije ostala su dela, rekla je Damjanović, zahvalivši volonterima, zaposlenima, članovima i dobrotvorima koji su svojim radom, vremenom, znanjem i ličnim primerom gradili Crveni krst Kruševca.

Ona je naglasila da nasleđe prethodnih generacija istovremeno predstavlja i obavezu da se očuvaju principi na kojima počiva Međunarodni pokret Crvenog krsta i Crvenog polumeseca. Jubilej, prema njenim rečima, nije samo prilika da se govori o prošlosti, već i da se razmisli o tome šta će sadašnje generacije ostaviti onima koji dolaze.

Svet se menja, kao i potrebe ljudi, ali potreba čoveka za čovekom ne nestaje. Zato je, kako je poručila, zadatak Crvenog krsta da iskustvo prethodnih generacija poveže sa znanjem i energijom mladih, kako bi organizacija bila spremna da prepozna potrebe ljudi i na njih odgovori odgovorno, stručno i sa poštovanjem.

Posebno je istakla značaj uključivanja mladih, kojima treba omogućiti da uče, stiču iskustvo i kroz volonterski rad prepoznaju vrednost pomaganja drugima.

– Generacijama mladih koje dolaze poručujem da su im vrata Crvenog krsta uvek otvorena. Dođite, uključite se, učite, pokrenite druge, budite deo zajednice koja veruje da se dobrota ne podrazumeva – dobrota se čini, poručila je Damjanović.

Povodom jubileja zahvalila je volonterima, članovima, partnerima, institucijama i organizacijama sa kojima Crveni krst sarađuje, kao i građanima koji su tokom svih ovih godina ukazivali poverenje organizaciji.

– Ovih 150 godina obeležavamo kao 150 godina ljudi koji su verovali da tuđa nevolja nije samo tuđa stvar. Na nama je da to nasleđe sačuvamo ne samo u dokumentima i sećanjima, već i u delima i svakom čoveku kome ćemo pružiti ruku kada mu je najpotrebnija, rekla je Radmila Damjanović.

Predsednik Crvenog krsta Srbije profesor Dragan Radovanović istakao je da Crveni krst Srbije ima posebno mesto u istoriji Međunarodnog pokreta Crvenog krsta i Crvenog polumeseca, budući da je jedno od prvih 15 nacionalnih društava osnovanih u svetu.

Kako je naveo, za razliku od pojedinih nacionalnih društava koja su nastajala u istom periodu, Crveni krst Srbije nije imao prekide u svom funkcionisanju. Među prvih 35 odbora Crvenog krsta Kneževine Srbije bio je i odbor u Kruševcu, koji je, prema njegovim rečima, nastao kao jedna od prvih organizovanih podružnica i tokom čitavog perioda nastavio da radi i služi građanima.

Radovanović je ocenio da Crveni krst Srbije i Crveni krst Kruševca danas imaju dobru i razvijenu saradnju, a posebno je ukazao na značaj velikog broja volontera koji deluju u Kruševcu. Upravo je, kako je rekao, razvijena volonterska baza jedno od merila kvaliteta rada Crvenog krsta, jer doprinosi uključivanju novih ljudi i jačanju aktivnosti organizacije u zajednici.

– Srećni smo što imamo Crveni krst kao što je kruševački, poručio je Radovanović.

Govoreći o poruci koja prati obeležavanje jubileja, on je podsetio na moto koji se, kako je rekao, ponavlja tokom cele godine – da su narod i Crveni krst neraskidivo povezani.

– Narod je Crveni krst i Crveni krst je narod, poručio je predsednik Crvenog krsta Srbije.

Sekretar Crvenog krsta Kruševca Slobodan Antić istakao je da se povodom jubileja ispisuje nova stranica istorije ove organizacije, uz snažno učešće volontera, posebno mladih.

– U ovom trenutku imamo više od 500 aktivnih volontera u bazi, a najviše je mladih. Upravo na njima Crveni krst ostaje i u budućnosti, rekao je Antić.

On je zahvalio svima koji su tokom godina doprineli da se Crveni krst Kruševca gradi i razvija, ističući da je na budućim generacijama da to nasleđe opravdaju i nastave tradiciju volonterizma, dobrovoljnog davanja krvi i primene sedam osnovnih principa Crvenog krsta, koji predstavljaju temelj svakodnevnog rada organizacije.

Gradonačelnik Kruševca Ivan Manojlović istakao je za medije da je saradnja Grada Kruševca i Crvenog krsta dugogodišnja i veoma značajna, posebno imajući u vidu širok spektar aktivnosti kojima se ova organizacija bavi.

Kako je naveo, Crveni krst nije samo jedna organizacija, već institucija koja se kroz svoju istoriju uključivala u rešavanje brojnih teških situacija – od ratova i izbegličkih kriza do poplava i drugih vanrednih okolnosti. Posebno je ukazao na značaj dobrovoljnog davanja krvi, kao i na kontinuirano uključivanje mladih ljudi koji iz generacije u generaciju dolaze sa željom da pomognu drugima.

– Crveni krst je ustanova koja prva padne na pamet kada treba biti uz nekoga ko se nalazi u teškoj situaciji, rekao je Manojlović, ističući značaj poverenja koje građani imaju u ovu organizaciju i njenu ulogu u zajednici.

Nakon prigodnih obraćanja, uručene su zahvalnice zaslužnim pojedincima i saradnicima koji su svojim radom, podrškom i angažovanjem doprineli radu i razvoju Crvenog krsta Kruševca.

Od Solferina do Kruševca

Istorija Crvenog krsta počinje 1859. godine, bitkom kod Solferina u severnoj Italiji, kojoj je prisustvovao švajcarski trgovac i humanista Anri Dinan. Potresen prizorom hiljada ranjenih i umirućih vojnika koji nisu imali odgovarajuću pomoć, Dinan je svoja iskustva opisao u knjizi „Sećanje na Solferino“, objavljenoj 1862. godine. Dinan je predložio da svaka zemlja u vreme mira organizuje dobrovoljne snage koje bi pomagale ranjenicima u ratovima, kao i da se međunarodnim sporazumom obezbedi njihova zaštita. Iz ove ideje razvio se međunarodni pokret koji danas deluje širom sveta. Njegovo delovanje vremenom je prošireno sa pomoći ranjenicima u ratovima na pomoć žrtvama prirodnih katastrofa, epidemija, siromaštva i drugih kriza. Rad Crvenog krsta i Crvenog polumeseca počiva na sedam osnovnih principa – humanosti, nepristrasnosti, neutralnosti, nezavisnosti, dobrovoljnosti, jedinstvu i univerzalnosti.

Samo dvanaest godina nakon osnivanja Međunarodnog komiteta Crvenog krsta, ideja Crvenog krsta dobija svoje organizovano mesto i u Srbiji. Srpsko društvo Crvenog krsta osnovano je 6. februara 1876. godine, na inicijativu dr Vladana Đorđevića, uglednog vojnog lekara. U toj prvoj godini postojanja Srpskog društva Crvenog krsta, njegova ideja stigla je i do Kruševca. 6. oktobra 1876. godine osnovan je Crveni krst Sreza kruševačkog, a za njegovog prvog predsednika izabran je Filip Jovanović, ugledni trgovac, humanista i sreski poslanik. Time je Kruševac postao deo tada još mladog, ali brzo rastućeg humanitarnog pokreta.

Posebno mesto u istoriji Crvenog krsta Srbije zauzima period ratova krajem 19. i početkom 20. veka. Tokom Prvog svetskog rata deo Srpskog društva Crvenog krsta ostao je u Beogradu i Kruševcu, dok je sedište premešteno u Niš, a deo organizacije se sa vojskom i Vladom evakuisao na Krf, a potom preko Italije u Švajcarsku. Za Kruševac je značajno i to što je tokom tog perioda grad bio jedan od prostora u kojima se odvijala humanitarna aktivnost. U širem sistemu pomoći ranjenicima i bolesnima učestvovala su brojna tadašnja humanitarna udruženja, među kojima i Kolo srpskih sestara, čije su članice tokom Balkanskih ratova i Prvog svetskog rata negovale ranjenike u kruševačkoj Gimnaziji.

U drugoj polovini 20. veka organizacija u Kruševcu dobija savremeniji oblik. Početkom šezdesetih godina formiran je Opštinski odbor Crvenog krsta, dok od 1975. godine kruševački Crveni krst koristi prostorije u Čolak Antinoj ulici, gde se organizacija nalazi i danas.

Veliki test humanosti predstavljali su ratovi i krize devedesetih godina. Crveni krst Srbije tada je zbrinjavao veliki broj izbeglih i raseljenih lica, a pomoć je nastavljena i u godinama nakon raspada Jugoslavije. Posebno značajnu ulogu imao je u prihvatu izbeglica, distribuciji hrane, odeće, higijenskih i drugih potrepština. I u Kruševcu je organizovana pomoć ljudima koji su, bežeći od ratnih dešavanja, morali da napuste svoje domove.

Još jedan veliki izazov bile su poplave 2014. godine, kada je sistem Crvenog krsta širom Srbije učestvovao u prihvatu i distribuciji pomoći stanovništvu. I takve vanredne situacije pokazale su koliko je važna mreža organizacija, volontera i ljudi spremnih da pomognu kada redovni sistemi više nisu dovoljni.

M. J.

Od prvog januara nova pravila na sistematskom pregledu pred polazak u školu