Na današnji dan pre 219 godina oslobođen Kruševac u Prvom srpskom ustanku

Na današnji dan tokom Prvog srpskog ustanka ustanici pod komandom vojvode Mladena Milovanovića posle 12 dana borbe, zauzeli su Kruševac 12. januara 1806. (25. januara po starom kalendaru)

Ustanička vojska koja je počela operacije 7. januara, bila je pod komandom Mladena Milovanovića i imala je zadatak da osvoji Kruševac. U njoj su se nalazili Stanoje Glavaš, Stevan Jakovljević iz Belušića, Vule Ilić, knez Jevta iz Obreža i knez Miloje Todorović.

Prvi sukobi sa kruševačkim Turcima započeti su već 7. januara. Posle velike borbe, 12. januara, ustanici su uspeli da zauzmu Kruševac, a Turci su se povukli za Leskovac. U ovim borbama ustanici su imali oko 50 poginulih.

Posle osvajanja Kruševca i Kruševačke nahije, ustanici su izgradili utvrđenja na Topoljaku i Šiljegovcu, kao deo zajedničke odbrambene linije. Glavne snage, pod komandom Mladena Milovanovića i Stanoja Glavaša, otišle su prema Nišu. Iz Kruševačke nahije ove šančeve su zaposeli oborknez Andrija, Đorđe Simić i buljubaša Zdravko.

Pred turske napade na južnu granicu, ove jedinice su otišle za Deligrad. Ofanzivom na istočnom i jugoistočnom frontu ustanici nisu uspeli da ostvare sve postavljene ciljeve, ali su ostvarili povoljne odbrambene pozicije. Uspeli su da zatvore prolaz dolinom Morave, odakle se očekivao glavni napad, dok su isturena ustanička odeljenja napadala Turke čak do Niša.

Svoju poziciju i odbranu južne granice ustanici su ojačali izgradnjom nekoliko utvrđenja na Deligradu.

Od tada Kruševljani nose nadimak „Čarapani“. U borbama za oslobođenje Kruševca u Prvom srpskom ustanku, jedna četa predvođena Mladenom Milovanovićem uspela je da, savladavši otpor Turaka u zemljanim šančevima, prodre u sam grad u toku noći „u čarapama“, nečujno. Tako je savladala tursku posadu u samom utvrđenju.

Ognjen Milićević

U vremenu starog Kruševca: Sva tri sina za otadžbinu