U amfiteatru crkve Lazarice održana tribina „Svetovni, istorijski i književni značaj Svetog Save“

Na praznik Svetog Save Osvećenog blagoslovom Njegovog Visokopreosveštenstva Arhiepiskopa i Mitropolita G. dr Davida povodom 850 godina od rođenja Svetog Save u amfiteatru crkve Lazarice profesor Filološkog fakulteta u Beogradu, rukovodilac staroslovenskog odseka i naučni saradnik Instituta za srpski jezik SANU Viktor Savić održao je tribinu „Svetovni, istorijski i književni značaj Svetog Save“.

Program je započeo izvođenjem himne Svetom Savi koje su izvele učenice osnovnih škola.

-Danas slavimo Svetog Savu Osvećenog po kome je Sveti Sava dobio ime, svetitelj čija lavra u judejskoj pustinji postoji od 7. veka. To je mesto gde je princ srpski i arhiepiskop svih srpskih i pomorskih zemalja Sveti Sava otišao. Tu je, po predanju, dobio štap Svetog Save Osvećenog i ikonu Svete Bogorodice Mlekopitateljnice. Blagoslov je Božiji što danas imamo ovako uvaženog gosta koji nam je govorio o značaju dela Svetog Save. Ovakvi jubileji su prilika da se osvestimo i podsetimo značaja tako velikog oca našeg naroda- rekao je starešina crkve Lazarice otac Željko Marković.

Profesorka srpskog jezika i književnosti Mirjana Gašić izrazila je veliko zadovoljstvo što je ova tribina održana u Kruševcu povodom 850 godina od rođenja Svetog Save, našeg prvog prosvetitelja i arhiepiskopa.

-Kao što je naš grad ponikao na temeljima Lazareve kule, tako je i celokupna naša kultura, istorija, vera, tradicija i obrazovanje postavljeno na temeljima lika i pisanog dela Svetog Save. Veliki je i blagosloven Savin put – od duhovnika do književnika – od prosvetitelja do svetitelja- kazala je ona.

Profesor Viktor Savić govorio je o pisanom delu Svetog Save.

-Humski knez Rastko pobegao je iz roditeljskog doma na Svetu Goru Atomsku ponesen pričom svetogorskih monaha. Jedna od najstarijih knjiga koja se čuva u hilandarskoj biblioteci je jedna stihira s kraja 12. veka koju je Sveti Sava doneo. Sava je vrlo mlad, sa 23 godine napisao Karejski tipik. Najpoznatiji pregled Savinog dela pružili su Vladimir Ćorović, Dimitrije Bogdanović i Lazar Mirković. Sveti Sava je u svim vremenima bio nebeski zaštitnik srpskog roda. Sveti Stefan Nemanja i Sveti Sava su pandan Svetom Ćirilu i Metodiju ravnoapostolnom. Sava je sa grčkog jezika preveo Ustav za čitanje psaltira, dok je boravio u manastiru Vatopedu. Karejski tipik ili Ustavac sačuvan je u prepisu između 1215. i 1228. godine. Sava sastavlja Hilandarski tipik odmah posle Karejskog. Karejski tipik je pisan odmah posle smrti Simeona Nemanje, početkom 1199. Hilandarski tipik je pisan u drugoj polovini 1199. i 1200. godine. On je nastao u najvećoj meri prevođenjem sa Evergetidskog tipika. Tako će Hilandar imati status carskog manastira. Taj tipik ima 43 glave. Nekoliko glava lično je pisao Sveti Sava. Sava je začetnik srpskog crkvenog pesništva. Svojim himnografskim delom načinje građenje kulta Svetog Simeona Mirotočivog sa prvom srpskom službom prepodobnom Simeonu, koju Sava sastavlja oko 1200. godine na godišnjicu Nemanjine smrti. U Studenici se dugo nalazio Studenički tipik koji je, na neki način, replika Hilandarskog tipika. Nomokanon Svetog Save nas je uveo u red potpuno uređenih hrišćanskih naroda, kultura i uređenja. Sveti Sava je Nomokanonom ustanovio simfoniju države i crkve. Izvacio je načelo da je vaseljenski patrijarh iznad svih- istakao je Savić.

Sveti Sava po svom delu spada u red ravnoapostolnih slovenskih učitelja sedmočislenika Ćirila i Metodija. On je uspeo ono što niko pre njega nije. Prva potpuno samostalna crkva gde je arhiepiskop slovenski je srpska crkva. Sava je najveća ličnost koja se pojavila među Slovenima.

Događaju su prisustvovali predsednik Unije sindikata prosvetnih radnika Dobrivoje Buca Marjanović i učesnici kruševačkih osnovnih škola.

O. Milićević

Pamtenik: Kad je Vidovdanski hram predstavljen u Londonu