Krmni sirak – biljka budućnosti

Klimatske promene izražene kroz visoke dnevne temperature i nedostatak padavina, dovode do znatnog smanjenja prinosa kukuruza koji je dominantan u našem okrugu, tako da se nameće potreba gajenja alternativnih kultura. Sirak je odlična zamena za kukuruz jer je tolerantniji prema suši i visokim temperaturama

Krmni sirak se gaji radi biomase koja se koristi kao kabasta stočna hrana u vidu silaže. Ovaj sirak daje odličnu biomasu i zrno, tako da u pripremi stočne hrane može uspešno da zameni silažni kukuruz. Količina proizvedene biomase je veća kod sirka nego kod kukuruza. Prednost sirka je što uspeva i na lošijim zemljištima, slabijeg kvaliteta a daje sigurniji prinos od kukuruza. Krmni sirak u dobrim godinama može da da dva do tri otkosa i da dostigne prinos 70 do 100 t/ha kvalitetne zelene mase kao kabaste stočne hrane koja može da se koristi kao silaža ili senaža. U našim uslovima obično se kosi jedan otkos i priprema silaža.

Žetva silažnog sirka se obavlja u fazi voštane zrelosti zrna. Silaža od sirka sadrži 52 do 65 posto svarljive suve mase, 8 do 12 posto sirovih proteina i 60 posto vlakana. Ukoliko je veći sadržaj zrna to je i svarljivost veća.

Sirak potiče iz tropskih krajeva Afrike. Zato traži toplije vreme i dobro zagrejano zemljište za setvu. Zemljište treba da je zagrejano najmanje 12 stepena celzijusovih i sa pneumatskom sejalicom pri dubini od 4 centimetra i međurednim razmakom od 70 centimetara, dobija se optimalna gustina useva. Količina semena je 20 do 25 kilograma/ ha. Hibridi koji su dali najbolje prinose na našem području su: Titan, Siloking i KWS Buldožer. Značajni limitirajući činioci biljnoj proizvodnji su korovi kao konkurenti gajenim biljkama, uzimaju hranljive materije i vlagu iz zemljišta, kao i sunčevu svetlost i prostor. S obzirom na spor početni rast sirka prvih četiri nedelje, to je najkritičniji period u kome treba obaviti zaštitu od korova i sprečiti da se oni intenzivno razvijaju. Zaštitu od korova treba obaviti adekvatnim herbicidima. Najbolje je zaštitu od širokolisnih korova obaviti u fazi do pet listova sirka i dva do četiri listova korova kombinacijom Bentazon + Terbutilazin.

Sirak će od zaboravljene, alternativne biljke preći u perspektivnu biljku budućnosti.

Radojka Nikolić, savetodavac za ratarstvo PSSS Kruševac

Foto: Pixabay