Pamtenik: Hercegovka plete vijenac

Na spratu Gradske kuće, ispred Konferencijske sale, nalazi se skulptura „Hercegovka plete vijenac“, čiji je autor hrvatski vajar Ivan Rendić (1849-1932)

Ko zna koliko puta su posetioci Skupštine grada prošli pored ovog dela na spratu zgrade nekadašnjeg Okružnog načelstva,ne znajući njenu priču, koju je od kamena stvorio slavni hrvatski vajar Rendić.

Skulptura u mermeru je kopija istoimenog dela rađenog za grobnicu tršćanskog trgovca Stevana Ivankovića 1885. godine. Poznatija kao „Kosovka devojka“, izvedena je u duhu akademskog realizma i pripada ranoj fazi Rendićevog stvaralaštva.

– Kopija u Kruševcu rađena je od bračkog mermera i bila je na mnogim izložbama majstora Rendića – naveo je svojevremeno čuveni kruševački hroničar mr Adam Stošić u knjizi „Kruševac i okolina“: – Na jednoj od njih, 1931.godine, autor joj je dao naziv „Kosovka devojka“. Prilikom otvaranja renoviranog muzeja u Kruševcu 1969.godine, skulptura je otkupljena na predlog Rendićevih potomaka.

U muzeju za „Hercegovku“, ipak, nije bilo mesto, budući da se koncepcijski nije uklapala u stalnu postavku. Rešenje je bilo da se prebaci u zgradu Gradske uprave 1970. godine.

Ivan Rendić
(1849. – 1932.)

Nakon kiparskog obrazovanja u Trstu i na Umetničkoj akademiji u Veneciji, Ivan Rendić usavršava se kod Giovanni Dupréa (1872 – 76) u Firenci, koji svojim realizmom utiče na formiranje osobnog Rendićevog izraza temeljenog na ulepšanom realizmu s obeležjima nacionalnog stila.

Nakon školovanja Rendić kratko boravi u Zagrebu (1877 – 1880; 1889 – 1902), no najveću produkciju javnih i nadgrobnih spomenika stvara u Trstu (1881 – 1921).

Rendićeva zanatska i kiparska veština predstavljaju kontinuitet hrvatske skulpture u javnim prostorima, a o tome svedoče poprsja hrvatskih istorijskih i kulturnih uglednika Andrije Medulića, Julije Klovića, Krste Frankopana i Nikole Jurišića u obližnjem parku Zrinjevac, kao i spomenici pesnicima fra Andriji Kačiću Miošiću te Petru Preradoviću na donjogradskim zagrebačkim lokacijama.

Vrlo su popularni Rendićevi alegorijski likovi za nadgrobne spomenike poput poprsja Hercegovke kao detalja kompozicije Hercegovka plete vijenac za nadgrobni spomenik S. Ivankovića u Trstu, 1883.

U visokom poprsju, minuciozno izvedeni folklorni detalji devojačke opreme, uokviruju lice devojke pravilnih crta lica, poluspuštenih veđa i poluotvorenih punih usana.

U vremenu starog Kruševca: Pohvalnica Kralja za odličan uspeh 1934.