U vremenu starog Kruševca: Gradski gudački i duvački orkestar u Kruševcu

U kasnu jesen 1944. godine, kada su se eho topova i ratnih koraka konačno izgubili u daljini, Kruševac je počeo da se budi u jedan novi, mirniji svet. Među prvim talasima obnove, začuo se — ton. Tih, ali odlučan. Upravo tada, u gradu je formiran Gradski duvački i gudački orkestar, ansambl koji će decenijama kasnije postati jedan od najlepših simbola kulture i istrajnosti našeg kraja

Ovaj orkestar nije nastao iz udobnosti salona niti pod okriljem velikih institucija. Naprotiv — stvorili su ga ljudi koji su u najtežim vremenima poneli najlepše oružje: muziku. U njegov sastav ušli su bivši vojni muzičari, muzički pedagozi koji su godinama u privatnim domovima čuvali živu vatru muzike, članovi Duvačkog orkestra Ložionice kao i mladi talenti — đaci Niže muzičke škole u Kruševcu.

Svi oni, različitih godina, škola, iskustava i životnih puteva, okupili su se pod istim krovom KUD-a „Abrašević“. Predvodio ih je čovek koji je muzičku istoriju Kruševca ispisao svojim delima — Nikola Čolović, muzički pedagog, vizionar i osnivač Niže muzičke škole i Duvačkog orkestra Industrijske škole. On je umeo da prepozna u svakom muzičaru iskru i da je pretvori u zajednički plamen.

U početku, orkestar je svirao marševe i revolucionarne kompozicije koje su podizale moral i slavile novo doba. Ali kako su godine prolazile, repertoar je postao bogatiji, raznovrsniji — orkestar je počeo da učestvuje na takmičenjima, festivalima i da osvaja publiku, ali i nagrade.

Godina 1960. donela je jedan od prvih velikih uspeha: orkestar osvaja nagradu na Festivalu amaterskih orkestara na Paliću — dokaz da je marljivi rad u Kruševcu prepoznat i daleko van grada.

Ipak, put nije bio lak. Orkestar nije imao svoju salu, niti adekvatne prostorije. Sviralo se gde god je bilo mesta, a uniforme i instrumenti stigli su tek 1966. godine. To nije pokolebalo njihov entuzijazam — naprotiv, davalo je snagu da istraju.

Već 1967. godine, Gradski duvački orkestar počinje da deluje samostalno. U svojim najboljim godinama brojao je oko trideset članova, a njegovi nastupi bili su neizostavni deo svečanosti, proslava i kulturnog života grada.

Nažalost, kao što se često događa u kulturi, nedostatak kadrova i finansijska podrška ugasili su i ovaj veliki poduhvat. 1992. godine orkestar je rasformiran, ali nije nestao iz sećanja. Zvuk njegovih instrumenata i danas živi u pričama, fotografijama, i pre svega — u ljudima koji su ga gradili.

Gradski duvački i gudački orkestar Kruševca nije bio samo orkestar. Bio je simbol upornosti, ljubavi prema muzici i snage jednog grada da stvara i onda kada je sve teško.

Piše: M. Stojadinović

Fotografija: kolekcija Slobodana Nikolića

Već duže od decenije stranica na društvenim mrežama pod nazivom „U vremenu starog Kruševca“ svakodnevno i dosledno donosi sugrađanima fotografije, razglednice i druge materijalne artefakte kojima čuva i širi našu vrlo bogatu istorijsku zaostavštinu

Pamtenik: Duhovni legat Bate Miladinovića pod Bagdalom